“Letra Milenës” është padyshim një nga librat më të ndjerë të historisë. Kjo për arsyen se janë reale, dhe të ndjera. Janë letra që shkrimtari ekzistencialit i dërgonte vazhdimisht Milenës, gazetares çeke që i kishte marrë mendjen.

Milena Jesenska ishte e martuar kur, në vitin 1920 i shkroi Kafkës një letër ku i kërkonte të përkthente një nga librat e tij. Ajo letër ishte pikënisja e një korrespondence sa filozofike, aq edhe pasionante. Kafka vendosi t’i jepte fund marrëdhënies së tyre pasi Milena nuk pranoi të linte të shoqin. Pas vdekjes së Kafkës, letrat që shkrimtari i kishte dërguar Milena ia dha Max Brod-it, i cili i botoi në vitin 1952 me titullin “Letra Milenës”. Por letrat që Milena i dërgoi Kafkës nuk u gjetën, me shumë mundësi ishte shkatërruar.

Më poshtë është një prej letrave që Kafka i ka shkruar Milenës, ku shprehen të gjitha ndjenjat që ai përjeton:

Meran, 31 Maj 1920

E hënë

Tani për shpjegimin që të premtova dje:

Nuk dua (Milena më ndihmo, kupto më shumë nga çfarë po të them) të vij në Vjenë. Nuk dua të vij në Vjenë, sepse nuk do e duroja dot stresin mendor. Jam i sëmurë shpirtërisht, sëmundja ime e mushkërive, nuk është asgjë më shumë se sa rrjedhojë e sëmundjes time shpirtërore. Kam qenë i sëmurë kështu, që në 4-5 vitet e para të 2 fejesave të mia. (Mu desh shumë kohë të kuptoja pse letra jote e fundit ishte aq e gëzueshme) Unë shpesh e harroj faktin që ti je kaq e re, ndoshta as 25 jo, ndoshta vetëm 23. Unë jam 37, gati 38, më i vjetër se një gjeneratë e shkurtër, (gati i thinjur nga netët e vjetra dhe dhimbjet e kokës)Nuk dua të të mërzis me të gjithë historinë e gjatë, e cila është si një pyll i madh me detaje. Ajo çfarë tre fejesat e mia kishin të përbashkët, ishte fakti se për gjithçka ishte faji im, i tëri dhe në mënyrë të pakundërshtueshme faji im. I bëra të dyja vajzat të palumtura, dhe për të qenë i sigurt po i referohem vetëm vajzës së parë, nuk mund të flas për të dytën, ajo është shumë e ndjeshme, çdo fjalë për të edhe ajo më miqësorja do t;i dukej ofendimi më monstruoz, dhe unë  kuptoj, dhe për hir të së vërtetës, vetëm sepse ajo (e cila mund të ketë sakrifikuar veten e saj, sepse doja unë) nuk arriti të më bënte të lumtur gjatë, të qetë, të vendosur, të aftë për martesë, përjashto faktin se unë e bindja veten që kjo ishte çështja, përjashto faktin se në disa raste e kam dashur dëshpërimisht, përjashto dhe faktin se nuk kisha asnjë aspirim për martesën. Për gati 5 vite, unë kam qenë në betejë me atë, (ose me veten nëse dëshiron) por për fat të mirë ajo e provoi që ishte e pathyeshme, një miksim mes Prusisë dhe Hebrenjve, një miksim i fuqishëm fitimtar. Unë për veten time nuk isha edhe aq i fortë, gjithsesi gjithçka që ajo duhet të bënte ishte të vuante, teksa unë futesha në beteja dhe vuaja…

Në këtë letër, Kafka tregon më shumë për veten, teksa vihet re stili i tij detajist. Kafka i shpjegon asaj me detaje ndjeshmëritë e tij, teksa i tregon me detaje për eksperiencat e tij personale. Në tekst ndihet dhimbja dhe ndjesitë e shumta që ai përjeton për Milenën, edhe pse nuk flet për të. Në një tjetër letër teksa Kafka i shpreh dashurinë ai e quan Milenën “thikë që ai i drejton vetes”

“Ti je thika që unë i drejtoj vetes. Kjo është dashuri, kjo e dashura ime është dashuri”.

Xh.M